Asgari Ücret Zammı Sadece Maaşı Değil! İşsizlik Maaşından BES'e Hepsi Değişecek

2027 yılında uygulanacak asgari ücret için geri sayım sürüyor. Aralık ayında toplanacak Asgari Ücret Tespit Komisyonu'nun vereceği karar, doğrudan 7 milyonu aşkın çalışanı ilgilendiriyor. Ancak yeni asgari ücretin etkisi bununla sınırlı kalmayacak. İşsizlik maaşından rapor parasına, isteğe bağlı sigorta priminden hizmet borçlanmasına kadar onlarca ödeme kalemi asgari ücrete endeksli olduğu için ocak ayıyla birlikte hepsi yeniden belirlenecek.

Mevcut durumda net asgari ücret 28 bin 75 lira 50 kuruş, brüt asgari ücret ise 33 bin 30 lira seviyesinde bulunuyor.

Masada hangi senaryolar var?

Zam hesaplamalarında gerçekleşen ve beklenen enflasyon belirleyici olacak. TÜİK verilerine göre yılın ilk dokuz ayında enflasyon yüzde 24,32 oldu. Yeni Orta Vadeli Program'da (OVP) 2026 yıl sonu enflasyon tahmini ise yüzde 28,4 olarak açıklandı. Senaryolara göre yeni net asgari ücret şöyle şekilleniyor:

Yüzde 25 zam: Net 35.094 TL, brüt 41.287 TL

Yüzde 28,4 zam (OVP tahmini): Net 36.049 TL, brüt 42.411 TL, işverene maliyet (indirimsiz) 52.483 TL

Yüzde 30 zam: Net yaklaşık 36.498 TL

Yüzde 35 zam: Net yaklaşık 37.902 TL

Enflasyon oranına ek olarak bir refah payı verilmesi de seçenekler arasında konuşuluyor. Bu durumda net ücretin 38 bin TL bandına yaklaşması mümkün görünüyor. Nihai karar ise komisyonun aralıktaki görüşmeleriyle netleşecek.

Komisyon nasıl karar veriyor?

Asgari Ücret Tespit Komisyonu, işçi, işveren ve hükümet kesimlerini temsil eden beşer üyeden oluşuyor. Komisyon genellikle aralık ayında birkaç kez toplanarak yeni yılın ücretini belirliyor ve kararın ardından tutar Resmi Gazete'de yayımlanıyor. Görüşmelerde işçi tarafı genellikle refah payı talep ederken, işveren tarafı maliyet artışına dikkat çekiyor. Hükümetin enflasyon hedefleri de nihai rakam üzerinde belirleyici rol oynuyor.

Çalışanların cebine doğrudan yansıyacak kalemler

Asgari ücretteki artış, sosyal güvenlik sistemindeki birçok ödemenin alt ve üst sınırlarını belirliyor. Yeni tutarla birlikte değişecek başlıca ödemeler şunlar:

İşsizlik maaşı: İşsizlik ödeneğinin en düşük ve en yüksek tutarları brüt asgari ücrete göre hesaplandığı için ocakta yeni sınırlar uygulanacak.

Rapor parası: Hastalık ve iş kazası nedeniyle ödenen geçici iş göremezlik ödeneğinin en düşük tutarı artacak.

Doğum izni ödeneği: Doğum izninde verilen en düşük iş göremezlik ödeneği ile yarı zamanlı çalışan annelere yapılan ödemeler yükselecek.

Kıdem ve ihbar tazminatı: Asgari ücretle bağlantılı alt tutarlar yeniden belirlenecek.

Prim ve borçlanma maliyetleri de artacak

Asgari ücret artışının bir de maliyet tarafı var. SSK, Bağ-Kur ve isteğe bağlı sigorta primleri ile Genel Sağlık Sigortası primleri prime esas kazanç alt sınırına bağlı olduğu için yeni yılda yükselecek. Askerlik, doğum ve yurt dışı gibi hizmet borçlanmalarında ödenecek en düşük ve en yüksek tutarlar da artacak. Prim borcu nedeniyle sigortası durdurulan esnafın ihya için ödeyeceği tutar da yeni asgari ücrete göre hesaplanacak.

Bu nedenle borçlanma ya da ihya yapmayı planlayanlar için işlemi yıl sonundan önce tamamlamak, ocak ayındaki artıştan etkilenmemek açısından avantaj sağlayabiliyor.

BES, stajyer ödemesi ve sosyal yardım sınırları

Bireysel emeklilik sistemindeki devlet katkısı limiti, otomatik katılım kapsamındaki kesintiler, stajyer öğrencilere yapılan ödemeler ile iş arama ve bulma yardımları da yeni asgari ücretten etkilenecek kalemler arasında. Ayrıca birçok sosyal yardımdan yararlanmak için uygulanan gelir sınırları da asgari ücrete göre belirlendiği için yeni yılda bu sınırlar da güncellenecek. Böylece asgari ücretteki her bir puanlık artış, milyonlarca hanenin bütçesine farklı kalemler üzerinden yansıyacak.