Memur Olmadan Önce Çalışanlar Dikkat! SSK ve Bağ-Kur Günleri Maaşı Artırıyor

Devlet memurlarının önemli bir bölümü, kamuya girmeden önce özel sektörde işçi olarak çalıştı ya da kendi iş yerini işletti. Yıllarca SSK'ya ya da Bağ-Kur'a ödenen primler memur olunca boşa mı gidiyor? Yanıt hayır. Bu süreler "intibak" adı verilen işlemle memurun derece ve kademesine yansıtılabiliyor; bu da maaşın, ek göstergenin ve emekli ikramiyesinin artması anlamına geliyor. Ancak uygulama, memurun göreve ne zaman başladığına göre önemli ölçüde değişiyor. Binlerce kamu çalışanını ilgilendiren kurallar şöyle işliyor.

Belirleyici Tarih: 1 Ekim 2008

Memurun hangi kurallara tabi olacağını tek bir tarih belirliyor. 1 Ekim 2008'den önce bir gün bile olsa memurluk, yedek subaylık, vekil öğretmenlik ya da vekil imamlık gibi 5434 sayılı Kanun kapsamında hizmeti bulunanlar tümüyle bu kanuna, yani eski Emekli Sandığı sistemine bağlı kalıyor. Bu kişilerin işçilik ve esnaflık hizmetleri 2829 sayılı Kanun'a göre birleştiriliyor.

Bu tarihten önce Emekli Sandığı kapsamında hiç hizmeti olmayıp memuriyete sonradan başlayanlar ise 5510 sayılı Kanun'a tabi. Bu kişiler 2008'den önce işçi ya da esnaf olarak çalışmış olsa bile durum değişmiyor. Onların diğer hizmetleri 5510 sayılı Kanun'un 53'üncü maddesine göre birleştiriliyor.

İki Ayrı Kavram: KHA ve EKEA

İntibak işlemlerinde iki farklı ölçü kullanılıyor. Birincisi, memurun maaşını doğrudan belirleyen kazanılmış hak aylığı (KHA). İkincisi ise emeklilik hesaplarına temel olan emekli keseneğine esas aylık (EKEA). Bazı hizmetler birincisinde değerlendirilmezken ikincisinde dikkate alınıyor. Genel idare hizmetleri sınıfındaki personelin özel sektörde geçen süreleri bunun en bilinen örneği.

Meslekle İlgili Süreler Maaşı Yükseltiyor

İster eski ister yeni sisteme tabi olsun, memurun işçilik ya da esnaflık süresi mesleğiyle ilgiliyse, bu sürenin belirli bir bölümü kazanılmış hak aylığı derece ve kademesinde değerlendiriliyor. Oran, hizmet sınıfına göre üçte iki ya da dörtte üç gibi değişiyor. Örneğin özel hastanede çalıştıktan sonra kamuya geçen bir sağlık çalışanı ya da serbest çalıştıktan sonra memur olan bir mühendis bu haktan yararlanabiliyor.

Bu intibak yalnızca kademeyi değil, ek göstergeyi de yükseltebildiği için görev aylığı artıyor. Buna bağlı olarak maaştan kesilen SGK primi de yükseliyor.

2008 Öncesi Memurlarda Sürelerin Tamamı Sayılıyor

5434'e tabi memurların sigortalı ve Bağ-Kur'lu olarak geçen hizmetlerinin tamamı, memurluk süreleriyle birleştirilerek emekli keseneğine esas derece ve kademede değerlendiriliyor. Bu işlem, kanunun ek 18'inci maddesine dayanıyor. Sonuçta hem kazanılmış hak aylığı hem de emekli keseneğine esas aylık derecesi yükseliyor, kesintiler artıyor; ama emekli aylığı ve ikramiye de buna göre daha yüksek hesaplanıyor.

2008 Sonrası Memurlarda Durum Farklı

5510'a tabi memurlar için de işçilik ve esnaflık süreleri esas alınarak emekli keseneğine esas aylık intibakı yapılıyor. Ancak bu işlem prim kesintisini artırmıyor. Çünkü yeni sistemde derece-kademe yerine prime esas kazanç üzerinden kesinti yapılıyor.

Bu gruptaki intibakın emekli aylığına etkisi bulunmuyor. Sağladığı tek fayda emekli ikramiyesinde ortaya çıkıyor: İkramiye hesaplanırken eski sisteme tabi emsal memur esas alındığı için, intibakla yükselen derece ikramiye tutarını olumlu etkiliyor.

Yıllık İzin Hakkına Etkisi

Memurların yıllık izin süresi hizmet yılına göre belirleniyor; on yıla kadar hizmeti olanlar 20 gün, on yıldan fazla hizmeti olanlar 30 gün izin kullanıyor. Hem eski hem yeni sistemdeki memurlar için izin süresi hesaplanırken, esnaflık süresinin yalnızca kazanılmış hak aylığı intibakında değerlendirilen bölümü dikkate alınıyor. Yani meslekle ilgisi olmayan Bağ-Kur süreleri izin hesabına katılmıyor.

Kısaca Kim Ne Kazanıyor?

Meslekle ilgili özel sektör süresi olan her memur: Sürenin belirli bölümü kademeye yansıyor, maaş artıyor.

2008 öncesi göreve başlayanlar: Bütün SSK ve Bağ-Kur süreleri emeklilik derecesine sayılıyor; emekli aylığı ve ikramiye yükseliyor.

2008 sonrası göreve başlayanlar: Emeklilik derecesi yükseliyor, kesinti artmıyor; kazanç emekli ikramiyesinde görülüyor.

Başvuru Nasıl Yapılır?

İntibak kendiliğinden yapılmıyor; memurun talepte bulunması gerekiyor. Bunun için e-Devlet üzerinden alınan SGK hizmet dökümüyle birlikte çalışılan kurumun personel birimine dilekçe veriliyor. Meslekle ilgili sürelerin kademeye sayılabilmesi için, o dönemde yapılan işin memuriyetteki görevle bağlantısını gösteren belgeler de isteniyor. Hizmet birleştirmesi işlemleri ise SGK üzerinden yürütülüyor. Memuriyet öncesi çalışması olup bugüne kadar başvurmamış olanların, özlük dosyasını kontrol ettirmesi öneriliyor.