Elektrikli Scooterda Yeni Dönem! Kuralı Çiğneyene 170 Bin TL Ceza
Elektrikli scooter yönetmeliğinde yapılan değişiklikle paylaşımlı scooter işletmecilerine uygulanacak cezalar yeniden belirlendi. Sayı sınırını aşana 170 bin TL ceza ve 6 ay durdurma, izinsiz faaliyete 86 bin 900 TL.
Şehirlerde kaldırımlara gelişigüzel bırakılan, yayaların yolunu kesen paylaşımlı elektrikli scooterlar için yaptırımlar ağırlaştı. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile İçişleri Bakanlığı tarafından hazırlanan Elektrikli Scooter Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Düzenlemeyle scooter işletmecilerine uygulanacak idari para cezaları baştan belirlendi.
En ağır yaptırım, izin verilen scooter sayısını aşan firmalara uygulanacak: Üçüncü ihlalde 170 bin TL ceza kesilecek ve işletmenin faaliyetleri 6 ay süreyle durdurulacak.
Cezalar kullanıcıya değil işletmeye
Yeni düzenlemedeki tutarlar, scooter kiralayan kullanıcılara değil, paylaşımlı scooter hizmeti veren firmalara yönelik. Kullanıcıların trafik kurallarına aykırı davranışları ise Karayolları Trafik Kanunu kapsamında ayrıca değerlendiriliyor. Ancak işletmelerin hız sınırı, yaş sınırı ve yasaklı bölge kurallarını uygulama zorunluluğu, kullanıcı deneyimini de doğrudan etkileyecek. Örneğin yasaklı bölgeye girildiğinde scooterın yavaşlaması ya da park izni verilmeyen yerde kiralamanın bitirilememesi gibi uygulamaların yaygınlaşması bekleniyor.
İzinsiz faaliyete 86 bin 900 TL
Yetki belgesi ve gerekli izinler olmadan paylaşımlı scooter işletmeciliği yapanlara 86 bin 900 TL idari para cezası uygulanacak. Kullanacakları scooterlar için mevzuattaki izinleri almayan işletmecilere de aynı ceza verilecek.
Aynı tutar, yerli üretim şartına uymayan firmalar için de geçerli. Yönetmeliğe göre işletmecilerin filolarındaki e-scooterların en az yüzde 30'unu ilgili düzenlemeye göre üretim yapan ve Türk Standardları Enstitüsü (TSE) tarafından belgelendirilen işletmelerden temin etmesi gerekiyor.
Sayı sınırını aşana kademeli ceza
İşletmeciler, faaliyet gösterdikleri il için aldıkları toplam izni aşmamak kaydıyla, ilgili ilçe ya da bölgede izin verilen scooter sayısının yüzde 70'inden az, yüzde 130'undan fazla araç bulunduramayacak. Kasım-şubat döneminde alt sınır yüzde 40 olarak uygulanacak. Bu kurala uymayanlara kademeli yaptırım öngörülüyor:
- İlk ihlalde: 8 bin 687 TL
- İkinci ihlalde: 86 bin 900 TL
- Üçüncü ihlalde: 170 bin TL ve 6 ay faaliyet durdurma
Çağrı merkezi ve uygulama zorunlu
İşletmecilerin kullanıcılarına haftanın 7 günü, günün 24 saati hizmet verecek bir çağrı merkezi ya da aynı işlevi gören bir mobil uygulama bulundurması gerekiyor. Şikâyet ve soruların sonuçlandırılması da firmanın sorumluluğunda. İnternet sitesi ya da uygulamada unvan, iletişim bilgileri, hizmet bölgeleri ve kiralama ücretleri açıkça yer almalı. Scooterların konumu, sayısı, şarj seviyesi, tahmini menzili, anlık ücreti ile sürüş ve park yasağı olan alanlar da kullanıcıya gösterilmeli. Bu yükümlülükleri yerine getirmeyen işletmeye 43 bin 447 TL ceza kesilecek.
Diğer ihlallere 8 bin 687 TL
Yönetmelikte sayılan pek çok yükümlülüğün ihlali halinde 8 bin 687 TL ceza uygulanacak. Bu yükümlülükler arasında şunlar bulunuyor:
- Kullanıcılarla hizmet sözleşmesi yapılması
- Konum ve kullanıcı verilerinin U-Net sistemine zamanında aktarılması
- Kullanıcılara çevrim içi eğitim sunulması
- 15 yaşını doldurmamış kişilere hizmet verilmemesi
- Hız ve yasaklı bölge kurallarının uygulanması
- Uygunsuz park edilen scooterların belirlenen sürede toplanması
- Aydınlatma, reflektör ve asgari şarj düzeyinin sağlanması
- Kaza ve şikâyet verilerinin bildirilmesi
Her scooter için ayrı ceza
Denetimde istenen bilgi ve belgeleri ibraz etmeyen işletmecilere 50 bin TL ceza verilecek. Düzenlemenin en dikkat çekici yönü ise cezaların çarpan etkisi: Birden fazla ihlal aynı anda yapılırsa her biri için ayrı ceza tutanağı düzenlenecek. İhlal birden fazla scooterla gerçekleşmişse, her bir scooter için ayrı ayrı ceza kesilecek. Yani kaldırıma yanlış bırakılan onlarca scooter için firmaya tek bir ceza değil, araç sayısı kadar ceza yazılabilecek. Tutanaklar elektronik ortamda da düzenlenebilecek.
Düzenlemenin, özellikle üniversite şehirlerinde yaygınlaşan paylaşımlı scooter kullanımında yaya güvenliğini artırması ve kaldırım işgalini azaltması bekleniyor.
