Kademeli Emeklilikte Kritik Görüşme! Dosya Cumhurbaşkanı'nın Masasında

Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesinin dışında kalan ve ilk kez 8 Eylül 1999'dan sonra sigortalı olan milyonlarca çalışanın gözü kulağı kademeli emeklilikte. EYT'nin yürürlüğe girdiği 2023'ten bu yana dile getirilen talep, son günlerde hem Bakanlık kapısında hem de Meclis'te yeniden gündemin üst sıralarına çıktı. Kademeli emeklilik için mücadele eden dernek temsilcileri, konunun artık doğrudan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın bilgisinde olduğunu açıkladı.

EMADDER Bakanlıkta: "Konu Cumhurbaşkanımızın önünde"

Emeklilikte Adalet Derneği (EMADDER), kademeli emeklilik taleplerini muhataplarına iletmek için Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nda bir görüşme gerçekleştirdi. Dernek yöneticileri, adil bir geçiş modeline ilişkin beklentilerini Bakan Yardımcısı Ahmet Aydın'a sundu.

Görüşmenin ardından açıklama yapan EMADDER Başkanı Mihriban Uğurlu, Cumhurbaşkanı'nın konudan haberdar olup olmadığını özellikle sorduklarını belirterek, Bakan Yardımcısı'nın konunun Cumhurbaşkanı tarafından bilindiğini ifade ettiğini aktardı. Uğurlu, "Bu konu artık Cumhurbaşkanımızın önünde" değerlendirmesinde bulundu.

Meclis'e 6 soruluk önerge verildi

Kademeli emeklilik siyasetin de gündemine taşındı. Bolu Milletvekili İsmail Akgül, Yeniden Refah Partisi Genel Başkan Yardımcısı ve İstanbul Milletvekili Doğan Bekin ile DEM Parti milletvekilleri, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan'ın yanıtlaması istemiyle yazılı soru önergeleri verdi. Önergede Bakanlığa yöneltilen başlıca sorular şunlar:

• 2023'te yürürlüğe giren EYT'den kaç kişinin yararlandığı ve kapsam dışında kalanların sayısı
• Kademeli emekliliğe ilişkin resmi bir çalışma olup olmadığı, varsa takvimi ve kapsamı
• Olası bir düzenlemenin SGK'ya yıllık maliyetinin hesaplanıp hesaplanmadığı
• Emeklilik yaşının kademeli olarak düşürülmesine yönelik bir hazırlık bulunup bulunmadığı
• Bakanlığa bu konuda ulaşan başvuru ve şikâyet sayısı
• Hazine ve Maliye Bakanlığı ile ortak bir maliyet çalışması yürütülüp yürütülmediği

Yeni kanun teklifi neyi kapsıyor?

Öte yandan CHP Karabük Milletvekili ve Plan ve Bütçe Komisyonu Üyesi Cevdet Akay, Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile Emekli Sandığı Kanunu'nda değişiklik öngören bir kanun teklifini TBMM Başkanlığı'na sundu. Teklifte, 8 Eylül 1999 ile 16 Nisan 2008 tarihleri arasında sigortalı olanlara kademeli emeklilik hakkı tanınması amaçlanıyor. Muhalefet tarafından verilen tekliflerin yasalaşması için iktidar partilerinin desteği gerektiği hatırlatılıyor.

Masada konuşulan formül

Kamuoyunda tartışılan taslak modellere göre sigorta başlangıç yılına bağlı olarak yaş ve prim günü şartlarında esneklik getirilmesi öngörülüyor. Konuşulan formülde prim gün sayısının 6.250 ile 7.000 gün arasında kademeli olarak değişmesi, yaş şartının da sigorta başlangıç yılına göre basamaklı bir tabloya bağlanması yer alıyor. Ancak bu rakamlar henüz resmi bir düzenleme değil; hükümet tarafından açıklanmış bir takvim ya da kesinleşmiş bir taslak bulunmuyor.

Mevcut sistemde kim ne zaman emekli oluyor?

Bugünkü kurallara göre 8 Eylül 1999 sonrası SSK'lı olanlar için kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaş şartı geçerli; prim tarafında ise 7.000 gün aranıyor. Bu şartlar, aynı işyerinde aynı yıl çalışmaya başlayan iki kişiden birinin EYT ile emekli olup diğerinin on yıldan fazla beklemesine yol açabiliyor. 1999-2008 arasında işe başlayan pek çok çalışan, prim gününü çoktan doldurmasına rağmen yaş şartı nedeniyle yıllarca beklemek zorunda kalıyor. Kademeli emeklilik talebinin temelinde de bu "bekleme süresi" mağduriyeti yatıyor.

Talebi dile getiren dernekler, düzenlemenin bütçeye yükünü azaltmak için yaş şartının bir anda değil, sigorta giriş yılına göre basamak basamak düşürülmesini öneriyor. Böylece hem mağduriyetin giderileceğini hem de SGK dengelerinin korunacağını savunuyorlar.

Uzmanlar, kesin bir düzenleme yapılana kadar sigortalıların e-Devlet'teki hizmet dökümlerini kontrol etmesini, eksik günleri varsa borçlanma imkânlarını araştırmasını öneriyor. Kademeli emeklilik konusunda resmi bir adım atılması halinde ayrıntılar Bakanlık açıklamasıyla netlik kazanacak.