Ev Alıp Satacaklar Dikkat! 1 Aralık'tan Sonra Bu Sistem Zorunlu Oluyor

Ev, arsa ya da dükkân alıp satmayı planlayanları yakından ilgilendiren yeni dönem kapıda. Ticaret Bakanlığı'nın hayata geçirdiği "Güvenli Ödeme Sistemi", 1 Aralık'tan itibaren tüm gayrimenkul alım satımlarında zorunlu hale geliyor. Sistemle birlikte satış bedeli, tapu devri tamamlanana kadar bir aracı kuruluşta güvence altında tutulacak; böylece hem alıcı hem de satıcı dolandırıcılık riskine karşı korunmuş olacak.

Tapu devrinin ardından iptal edilen havaleler, sahte dekontlar ve çantalarla nakit para taşıma gibi sorunlar yıllardır pek çok mağduriyete yol açıyordu. Yeni sistem bu risklerin yanı sıra kayıt dışılıkla da mücadeleyi amaçlıyor.

Sistem nasıl işliyor?

Güvenli Ödeme Sistemi'nin ilk adımı tapu randevusuyla atılıyor. Randevu alınırken "Güvenli Ödeme Sistemi" seçeneğinin işaretlenmesi gerekiyor. Ardından alıcıya ve satıcıya SMS ile bir referans numarası gönderiliyor. Taraflar bu numarayla, işlemi yürütecek aracı kuruluş üzerinden güvenli ödeme başvurusunu tamamlıyor.

Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Araştırma Görevlisi Dr. Ertuğrul Doğan Erzengin'in aktardığına göre aracı kuruluşlar genellikle bankalar oluyor. Takasbank, tapu müdürlükleriyle entegre bir sistem içinde çalışıyor; kamu bankaları ve çeşitli özel bankalar da tapu sistemleriyle entegre biçimde hizmet veriyor.

Referans numarası ve kimlik eşleşmesi

Sistemin güvenliği eşleştirmeye dayanıyor. Başvuru sırasında tapudan alınan referans numarası ile alıcı ve satıcının kimlik bilgileri ve taşınmaz bilgileri ödeme aşamasında kontrol ediliyor. Bilgiler birbiriyle eşleşirse para alıcının hesabından çekilerek sistemde tutuluyor.

Para tapu tesciline kadar bloke

Satış bedeli, tercih edilen aracı kuruluşun sisteminde bloke ediliyor. Tapuda satış işlemi tamamlanıp tescil gerçekleştiğinde blokaj kaldırılıyor ve para satıcının hesabına aktarılıyor. Yani satıcı parasını almadan tapuyu vermiyor, alıcı da tapuyu almadan parasını kaptırmıyor.

Dr. Erzengin, sistemin özellikle sahte dekont dolandırıcılığının ve tapu tescilinden sonra EFT ya da havalenin iptal edilmesi gibi yöntemlerin önüne kesin olarak geçeceğini vurguluyor. Ödemenin bankacılık sistemi üzerinden yapılması, nakit taşımanın getirdiği hırsızlık ve kayıp risklerini de ortadan kaldırıyor.

Dolandırıcılar hangi yöntemleri kullanıyordu?

Gayrimenkul satışlarında en sık karşılaşılan yöntemlerden biri, tapu müdürlüğünde satıcıya cep telefonundan sahte bir banka dekontu gösterilmesiydi. Parasının hesabına geçtiğini düşünen satıcı imzayı atıyor, tapu el değiştirdikten sonra ise hesabına hiçbir para gelmediğini fark ediyordu. Bir diğer yöntemde ise alıcı gerçekten havale yapıyor, tapu devri tamamlandıktan sonra çeşitli gerekçelerle işlemi iptal ettirmeye çalışıyordu. Nakit ödemelerde ise sahte banknot ve tapuya giden yolda soygun riski bulunuyordu. Güvenli Ödeme Sistemi, paranın bloke edilmesi ve tescille eş zamanlı aktarılmasıyla bu açıkların tamamını kapatmayı hedefliyor.

Alıcı ve satıcı için avantajlar

• Satıcı, sahte dekontla tapu devretme riskinden kurtuluyor.
• Alıcı, ödediği paranın ancak tapu kendisine geçtiğinde satıcıya aktarılacağından emin oluyor.
• Tapu müdürlüğüne yüklü miktarda nakit para taşıma zorunluluğu ortadan kalkıyor.
• Satış bedelinin kayıt altına alınmasıyla beyan edilen ve gerçek bedel arasındaki farklar azalıyor.

Uzmanlar, sistemin özellikle ilk kez ev alan ve tapu işlemlerine yabancı vatandaşlar için önemli bir güvence sağlayacağını belirtiyor.

Hazırlıklı olun

Bakanlık daha önce sistemin zorunlu hale geleceği tarihi ertelemişti. Yeni takvime göre 1 Aralık'tan sonra yapılacak tüm gayrimenkul satışlarında bu sistemin kullanılması gerekecek. Bu tarihten sonra ev ya da arsa satışı planlayanların tapu randevusu alırken güvenli ödeme seçeneğini işaretlemeyi unutmaması, işlem yapacakları bankayı önceden belirlemesi ve satış bedelini sisteme aktarabilecek şekilde hesaplarını hazırlaması öneriliyor. Aracı kuruluşların bu hizmet için talep edebileceği ücretlerin de işlem öncesinde sorulması, tapu günü sürpriz yaşanmasının önüne geçecek.