Hayvancılıkta Yeni Dönem! Ahırlar A'dan E'ye 5 Sınıfa Ayrılacak
Tarım ve Orman Bakanlığı'nın yönetmeliği Resmi Gazete'de: Sığır-manda ve koyun-keçi işletmeleri altyapı ve biyogüvenliğe göre A, B, C, D ve E olarak sınıflandırılacak. Hangi sınıf için hangi şartlar aranacak?
Büyükbaş ve küçükbaş hayvan yetiştiricilerini doğrudan ilgilendiren yeni bir düzenleme hayata geçti. Tarım ve Orman Bakanlığı'nın hazırladığı "Hayvancılık İşletmelerinin Sınıflandırılmasına İlişkin Yönetmelik" Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Buna göre sığır-manda ya da koyun-keçi bulunduran işletmeler, fiziki altyapı ve biyogüvenlik şartlarına göre A, B, C, D ve E olmak üzere beş sınıfa ayrılacak.
Bakanlık veri tabanına kayıtlı tüm sığır-manda ve koyun-keçi işletmeleri il ya da ilçe müdürlüklerince tek tek yerinde incelenecek ve belirlenen şartlara göre sınıflardan birine dahil edilecek.
D sınıfı: Temel şartlar
D sınıfı, asgari şartların tanımlandığı ilk basamak. Bu sınıftaki işletmelerde hayvancılık faaliyeti, aynı yerleşkedeki diğer amaçlarla kullanılan yapılardan ayrılmış, sınırları belli ve bağımsız bir bölümde yürütülecek. Hayvan bakımında kullanılan ekipman düzenli olarak dezenfekte edilecek. Hayvanların bulunduğu alana girecek kişilerin ayakkabılarının dezenfeksiyonunu sağlayacak ekipman bulunacak. Temizlenebilir yemlik ve suluklar ile hayvan refahını sağlayacak asgari havalandırma da şart. D sınıfının asgari şartlarını karşılamayan işletmeler E sınıfına alınacak.
C sınıfı: Çit, gölgelik ve kantar
C sınıfı işletmelerde D sınıfı şartlarına ek olarak işletme sınırları, başka hayvanların girişini engelleyecek şekilde duvar, çit ya da tel örgüyle çevrilecek. Hayvanlar açık alanda barındırılıyorsa olumsuz hava koşullarına karşı gölgelik ve yağmurdan korunma alanları oluşturulacak. Otomatik suluk, aşı yolu ya da kilit sistemi ile canlı hayvan kantarı da bulunacak.
B sınıfı: Hastalıktan ari sertifika
B sınıfı için C sınıfı şartlarına ek olarak Bakanlıkça belirlenen hastalıktan ari işletme sağlık sertifikası aranacak. İşletmede biyogüvenlik kurallarının yazılı olduğu levhalar asılacak; giriş-çıkış yapan tüm araç ve ziyaretçiler kayıt altına alınacak. Araçların işletme alanına girmemesi için önlem alınacak. Zorunlu ziyaretçiler için ayak dezenfeksiyon düzeneği ve özel ya da tek kullanımlık koruyucu giysi bulundurulacak.
Bu sınıftaki hayvanlar başka işletmelerin hayvanlarıyla temas etmeyecek. Yeni gelen hayvanlar için ayrı bir karantina alanı oluşturulacak. Piyasaya süt veren işletmelerde seyyar ya da sabit sağım sistemi ve süt soğutma tankı, ayrıca hastalık bulaşmasını önleyecek yapıda bir doğumhane bulunacak.
A sınıfı: Veteriner hekim ve dezenfeksiyon tüneli
En üst basamak olan A sınıfında, B sınıfı şartlarına ilave olarak işletmede veteriner hekim çalıştırılacak. Tüm bölümlerde biyogüvenlik prosedürleri uygulanacak. Girişlerde araçlar için dezenfeksiyon tüneli, ziyaretçiler için dezenfeksiyon kabini kurulacak. İşletmenin bulunduğu köy ya da mahallede ihbarı mecburi bir hayvan hastalığı görülmesi durumunda uygulanacak ilave tedbirler ve acil durum planı önceden belirlenecek.
Bir yıl içinde sınıflandırma tamamlanacak
Bakanlık veri tabanına kayıtlı ve faal olan işletmeler bir yıl içinde sınıflandırılacak. İşletmeler gerekli görüldüğünde fiziki altyapı ve biyogüvenlik yönünden denetlenecek; denetimde sınıfının değiştiği tespit edilirse işletme yeniden sınıflandırılacak. Faaliyetine ara verip yeniden başlayan işletmeler de üretime döndüklerinde sınıflandırmaya tabi tutulacak.
Üreticiyi neler bekliyor?
Düzenlemenin temel amacı, şap ve brusella gibi bulaşıcı hayvan hastalıklarının yayılma riskini azaltmak ve işletmelerin altyapısını belirli bir standarda kavuşturmak. Sınıflandırma, aynı zamanda Bakanlığın risk temelli denetim yapmasını da kolaylaştıracak.
Uzmanlar, sınıflandırmanın hayvan hastalıklarıyla mücadelede ve gıda güvenliğinde önemli bir adım olduğunu vurguluyor. Üst sınıftaki işletmelerin ileride destek, ihracat ve satış süreçlerinde avantaj elde etmesi bekleniyor. Küçük aile işletmelerinin ise en azından D sınıfı şartlarını sağlamak için ahır düzeni, dezenfeksiyon ekipmanı ve havalandırma gibi temel düzenlemeleri şimdiden planlaması öneriliyor. Ayrıntılı bilgi ve ön değerlendirme için üreticiler bağlı oldukları il ve ilçe tarım müdürlüklerine başvurabilecek.
