Memur Emeklisi Kamuda İşçi Olursa Maaşı Artar mı? Kesinti Kuralı Belli

Memurluktan emekli olduktan sonra kamuda işçi statüsünde yeniden çalışmaya başlayan binlerce kişinin aklındaki soru aynı: Kamuda geçen bu yeni çalışma dönemi, ileride alınacak memur emekli aylığını yükseltir mi? Mevzuata göre cevap "hayır". Kamuda işçi olarak çalışmaya başlayan memur emeklisinin aylığı kesiliyor; çalışma sona erdiğinde aylık yeniden bağlanıyor ama işçilikte geçen süre bu aylığa eklenmiyor.

Konu, memurlar.net'e soru gönderen bir okurun durumu üzerinden yeniden gündeme geldi. Türk Silahlı Kuvvetleri'nden 33 yıl hizmetle, 1. derece 4. kademeden ve 4200 ek göstergeyle 5434 sayılı Kanun'a tabi olarak emekli olan okur, ardından sermayesi devlete ait bir kurumda kamu işçisi statüsünde mühendis olarak çalışmaya başladı ve 4/c kapsamındaki emekli aylığı kesildi.

Kamuda çalışan emeklinin aylığı neden kesiliyor?

2005'ten bu yana yürürlükte olan 5335 sayılı Kanun'un 30. maddesi bu konuda açık bir hüküm içeriyor. Buna göre herhangi bir sosyal güvenlik kurumundan emeklilik ya da yaşlılık aylığı alan kişiler, bu aylıkları kesilmeden kamuda herhangi bir kadro, pozisyon veya görevde çalıştırılamıyor. Hükmün kapsadığı kurumlar şöyle sıralanıyor:

• Genel bütçeye dahil daireler ve katma bütçeli idareler
• Belediyeler, il özel idareleri ve bunların kurduğu birlik ve işletmeler
• Sosyal güvenlik kurumları ve bütçeden yardım alan kuruluşlar
• Özel kanunla kurulmuş diğer kamu kurum, kurul ve kuruluşları
• Kamu iktisadi teşebbüsleri, bağlı ortaklıkları, müessese ve işletmeleri
• Sermayesinin yüzde 50'sinden fazlası kamuya ait olan diğer ortaklıklar

Bu nedenle memurluktan emekli olan biri bu kurumlardan birinde işçi olarak çalışmaya başladığı anda memur emekli aylığı durduruluyor.

İşçilik bitince aylık nasıl ödenecek?

Kamudaki işçilik sona erdiğinde memur emekli aylığı güncel hükümler uygulanarak yeniden ödenmeye başlıyor. Örnekteki okur için aylık; 33 yıl hizmet, 1. derece 4. kademe ve 4200 ek gösterge esas alınarak o tarihteki güncel katsayılarla hesaplanacak. Ancak işçi olarak çalışılan 4-5 yıl memur emekli aylığını artırmayacak.

Bunun nedeni hizmet birleştirme kuralları. 1 Ekim 2008'den önce farklı statülerde çalışması bulunanların hizmet birleştirme işlemlerinde 2829 sayılı Kanun uygulanıyor. Bu işlemlerde son 7 yıl içindeki 840 ya da 1260 gün kuralı geçerli oluyor. Aynı kanuna göre aylık bağlanmış hizmet süreleri ise birleştirmeye tabi tutulmuyor.

İşçilikten ikinci bir emekli aylığı mümkün

Haberin sevindirici tarafı da var. İşçi statüsünde geçen hizmetler, işçi emekliliği mevzuatına göre ayrıca değerlendiriliyor. Bu statüden emeklilik için gerekli şartlar yerine getirilirse, memur emekli aylığından ayrı olarak 4/a kapsamında ikinci bir emekli aylığı bağlanabiliyor.

Örnek değerlendirmeye göre bu şartlar 5400 gün ve 63 yaş gibi olabiliyor. 5400 günün daha ileri bir tarihte tamamlanması halinde ise 1 Ocak 2048'den itibaren 65 yaş şartı devreye girebiliyor. İşçi statüsünden bağlanacak aylık prime esas kazançlar üzerinden hesaplandığından, iki aylığın tutarları birbirinden farklı olabiliyor.

Kamu dışında çalışmak farklı sonuç doğuruyor

Aynı kesinti kuralı, özel sektörde çalışan memur emeklileri için geçerli değil. Kamu dışındaki bir işyerinde çalışmaya başlayan emekliler, aylıkları kesilmeden sosyal güvenlik destek primi ödenerek çalışabiliyor. Bu yüzden emeklilik sonrası iş teklifini değerlendirirken işverenin kamu kurumu mu yoksa özel şirket mi olduğu, cebe girecek toplam gelir açısından belirleyici oluyor.

Benzer durumdakiler ne yapmalı?

İşçi statüsünden aylık bağlanma şartları, hizmetin başladığı ve prim günlerinin tamamlandığı tarihlere göre değişiyor. Bu nedenle kamuda işçi olarak çalışan memur emeklilerinin kendi durumlarını SGK'dan öğrenmesi öneriliyor. İkinci aylığın tahmini tutarı da yine prime esas kazançlara göre SGK tarafından hesaplanabiliyor.

Kısacası kamuda işçi olarak çalışmak, memur emeklisinin mevcut aylığını büyütmüyor; ancak şartlar tamamlandığında ikinci bir emekli aylığına kapı aralayabiliyor. Karar vermeden önce yaş, prim günü ve sigorta başlangıç tarihlerini birlikte değerlendirmek gerekiyor.