Engelli Memura Erken Emeklilik Kapısı! Memurluk Öncesi Yıllar da Sayılıyor

Kamuda görev yapan engelli memurların en çok merak ettiği sorulardan biri, memur olmadan önce işçi ya da esnaf olarak geçirdikleri yılların emeklilik hesabına girip girmediği. Uzman değerlendirmelerine göre cevap net: SGK primleri tam ödenmiş bu hizmetler, engellilikten emeklilikte de dikkate alınıyor. Üstelik bu süreler yalnızca prim günü olarak değil, sigortalılık başlangıcının belirlenmesinde de önemli rol oynuyor.

Bu da memurluğa geç başlayan ama öncesinde özel sektörde ya da esnaflıkta çalışmış engelli kamu görevlileri için emeklilik tarihinin yıllarca öne çekilebileceği anlamına geliyor.

Hizmetler birleştirilmek zorunda

1 Ekim 2008'den önce herhangi bir statüde çalışması olan ve bu tarihten sonra 5510 sayılı Kanun kapsamında memur olanların hizmetlerinin birleştirilmesi zorunlu. Bu zorunluluk hem 5510 sayılı Kanun'un geçici maddelerinden hem de 2829 sayılı Hizmetlerin Birleştirilmesi Hakkında Kanun'un ilgili maddelerinden kaynaklanıyor.

Dolayısıyla SSK'lı ya da Bağ-Kur'lu geçen yıllar ile memuriyette geçen yıllar emeklilik işlemlerinde tek bir hizmet bütünü olarak değerlendiriliyor. Engelli bir memurun göreve başlamadan önceki işçilik veya esnaflık süreleri, gerekli 15, 16 veya 18 yılın doldurulmasında hesaba katılıyor.

Yüzde 60 ve üzeri: 15 yıl ve 3960 gün

Engellilikten yaşlılık aylığı, 5510 sayılı Kanun'un 28. maddesinde düzenleniyor. İlk kez çalışmaya başladığı tarihten önce malul sayılacak derecede engeli bulunan ve bu nedenle malullük aylığından yararlanamayan memurlar için şartlar en az 15 yıllık sigortalılık süresi ve en az 3960 gün prim olarak uygulanıyor.

Yüzde 50-59: 16 yıl, yüzde 40-49: 18 yıl

Göreve başlarken bu derecede bir engeli bulunmayan ya da engeli sonradan ortaya çıkan memurlar için ise çalışma gücü kaybı oranı belirleyici oluyor. Bu oran SGK Sağlık Kurulu tarafından karara bağlanıyor. Kayıp oranı yüzde 50 ile 59 arasında olanlar için en az 16 yıllık sigortalılık ve 4320 gün, yüzde 40 ile 49 arasında olanlar için ise en az 18 yıllık sigortalılık ve 4680 gün aranıyor.

Engellilikten emeklilikte yaş şartı bulunmuyor. Yani gerekli yıl ve gün sayısını tamamlayan memur, yaşına bakılmaksızın emekli olabiliyor. Bu, normal emeklilikte 60-65 yaşlarını bekleyen memurlara göre çok önemli bir avantaj. Örneğin 22 yaşında özel sektörde çalışmaya başlayıp 30 yaşında memur olan ve çalışma gücü kaybı yüzde 45 olarak tespit edilen biri, prim günlerini tamamlaması halinde ilk işe girişinden 18 yıl sonra emekliliğe hak kazanabiliyor.

Sigortalılık süresi nasıl hesaplanır?

Kanunun 38. maddesine göre sigortalılık süresi, ilk kez bir işyerinde çalışmaya başlanıp SGK'ya ilk prim ödemesinin yapıldığı tarihte başlıyor. 18 yaşından önce sigortalı olanlarda süre 18 yaşın doldurulduğu tarihten itibaren işliyor; ancak 18 yaş öncesinde ödenen primler gün sayısına ekleniyor.

Memurlar için sigortalılık süresi, ilk işe giriş tarihi ile emekliye sevk onayıyla görevden ilişiğin kesildiği ayın son günü arasındaki dönemi kapsıyor. Önemli bir ayrıntı daha var: Bu iki tarih arasındaki sürenin tamamının primle doldurulması gerekmiyor. Arada çalışılmayan dönemler olsa bile sigortalılık süresi işlemeye devam ediyor.

Engelli memurlar neye dikkat etmeli?

Memurluktan önce çalışması olanların, e-Devlet'ten hizmet dökümünü alarak ilk işe giriş tarihini ve tam ödenmiş prim günlerini kontrol etmesi öneriliyor. Bu kayıtlar hem sigortalılık başlangıcını hem de 3960, 4320 veya 4680 günlük hesabı doğrudan etkiliyor. Göreve başladıktan sonra engeli oluşan memurların ise SGK Sağlık Kurulu'ndan çalışma gücü kaybı oranını tespit ettirmesi gerekiyor; hangi şartın uygulanacağı bu orana göre belirleniyor.

Uzmanlar, emeklilik başvurusundan önce kurum personel birimi ve SGK ile birlikte hesap yapılmasının, yanlış tarih nedeniyle başvurunun reddedilmesi riskini ortadan kaldıracağını vurguluyor.